Alstom Grid – voor veilige stroom uit het stopcontact

Wat verrast een bezoeker van Alstom Grid in Mönchengladbach het meest? Maakt de honderdjarige historie van de locatie en de bewogen geschiedenis van het bedrijf de grootste indruk? De jarenlange marktpositie als grootste onderneming voor het plaatsen van transformatoren in Duitse elektriciteitscentrales? Of is het de werkplaats voor hout die men niet had verwacht? De koperen wikkeldraad van de transformatoren wordt immers met houtfolie geïsoleerd, wat met veel handwerk gepaard gaat. Is het de hoge testhal met de kunstmatig opgewekte bliksem? Of het feit dat de orderboeken van Alstom ook in tijden van crisis vol staan, omdat energie alles aandrijft?

Wanneer we via de media vernemen dat in Duitsland het elektriciteitsnet moet worden uitgebreid, dan is ook Alstom Grid daarmee gemoeid. Op de productielocatie van het Franse wereldconcern in Mönchengladbach worden namelijk al meer dan 100 jaar tranformatoren gebouwd. Transformatoren zijn essentieel wanneer er in welke vorm dan ook stroom moet worden omgezet. Kleine jongetjes kennen de trafo van hun modelspoorweg, waarvoor de netspanning moet worden verlaagd. Bij de grote bovengrondse leidingen die een hoge spanning en verliesspanning over lange afstand kennen, zorgen transformatoren voor een constante spanning in het Duitse elektriciteitsnet. Duitsland beschikt over een zeer stabiel stroomnetwerk. Stroomuitvallen die zich over grote gebieden uitstrekken, zoals in Amerikaanse steden, zijn vrij onwaarschijnlijk. Wanneer er tegenwoordig over elektriciteitsnetten wordt gediscussieerd, dan gaat het om iets anders: tot nu toe waren de elektriciteitscentrales goed met hun belangrijkste afnamegebieden verbonden. In de jaren 60 en 70 werden de leidingen tussen centrale en verbruiker aangelegd, van de kolencentrales in het Ruhrgebied en in de Keulse Bocht en de kerncentrales in de regio Rhein-Main tot aan de industriegebieden en steden. De "Energiewende", de overstap naar duurzame energie, betekent een verandering van koers. Aan de kust moeten offshorewindmolenparken ontstaan. Echter, in de kustregio is de vraag naar stroom gering. Meer vraag is er in de industriegebieden in Zuid-Duitsland. Het huidige elektriciteitsnet is daar niet op voorbereid. Van noord tot zuid is er geen efficiënt transmissienet.

De uitfasering van kernenergie en de overstap naar duurzame energie bieden ook nieuwe mogelijkheden voor het Mönchengladbachse Alstom. Het bedrijf kan transformatoren voor nieuwe elektriciteitsleidingen bouwen, evenals voor nieuwe elektriciteitscentrales inclusief warmte-krachtkoppeling. Overal waar het omzetten van stroom in het geding is, speelt Alstom een rol. Tot de grootste klanten behoren E.ON, RWE, maar ook de Duitse spoorwegen, die een eigen elektriciteitsnet onderhouden. De eerste trafo uit Gladbach werd in 1904 gebouwd. Max Schorch had in 1884 in Rheydt een fabriek voor elektromotoren, generatoren, booglampen en elektrisch isolatiemateriaal voor de textielindustrie opgericht. De vestiging aan de Rheinstraße in Mönchengladbach heeft een bewogen geschiedenis. In 1925 werd de fabriek in een AG omgezet, maar raakte aan het eind van de Tweede Wereldoorlog verwoest. In 1959 ging ze over in de Continental Elektroindustrie AG. Ten slotte werd ze in 1990 een dochteronderneming van AEG. In 1994 verkocht AEG de complete tak voor transmissie en distributie van stroom aan Alstom, waarna de fabriek in 2004 over ging in handen van het Franse concern Areva. In de zomer van 2010 kwam het transmissiegedeelte weer terug bij Alstom, nu als een zelfstandig concernonderdeel onder de naam Alstom Grid, het Engelse begrip voor netwerk. In 2008 werden er 16 miljoen euro onder andere in een nieuwe productiehal geïnvesteerd, waardoor de capaciteit werd verdrievoudigd. In de voormalige Schorchfabriek in Mönchengladback werken weer maximaal 400 werknemers in twee ploegen. Voor de overname door Areva was het personeel tot om en nabij de 200 afgebouwd. Tegenwoordig worden er maximaal 120 transformatoren per jaar geproduceerd. In Duitsland is elke vierde transformator afkomstig van Alstom Grid in Mönchengladbach.

De fabriek heeft zijn marktpositie weten te handhaven en zelfs uitgebreid. De producten zijn bekend en worden gewaardeerd. Binnen tien jaar werden er meer dan 1.000 transformatoren met een totaal vermogen van ruim 100.000 MVA geproduceerd. Tijdens de boom in de vraag tussen 2008 en 2010 was Alstom de hoofdleverancier van de Duitse elektriciteitscentrales. E.ON kocht voor de nieuwe elektriciteitscentrale in Datteln transformatoren uit Gladbach, evenals als RWE voor Lingen (gas) en Weisweiler (bruinkool). De fabriek in de Niederrhein levert binnen het concernverband zowel aan de Duitse alsook aan de Franse markt en aan het Nabije en Midden-Oosten. Onlangs is er een grote order uit Irak binnengekomen.
Vanwege het grote gewicht van transformatoren ligt productie op locatie voor de hand. Toch wordt vooral de know-how en het kwaliteitswerk uit Duitsland gewaardeerd. Elke transformator is uniek en aangepast aan zijn toekomstige locatie en functie. De productie duurt meerdere maanden en gaat nog steeds met veel handwerk gepaard. Daarvoor zijn ervaren medewerkers nodig. In Mönchengladbach werken uitsluitend vakmensen. Vooral de ervaring van de koperwikkelaars is onvervangbaar. Het zijn op de eerste plaats de medewerkers die een bijna 100 procent stipte en betrouwbare levering realiseren – een topprestatie.
De transformatoren die gereed zijn, worden met zware vrachtwagens via provinciale wegen en de autosnelweg bijvoorbeeld naar de haven van Duisburg getransporteerd – en zorgen er op hun definitieve locatie voor dat de stroomvoorziening in Europa elke keer een beetje veiliger wordt. Maar ook op sociaal gebied is Alstom in Duitsland toonaangevend: het percentage zwaar gehandicapten in de onderneming ligt bij 6,4 procent, en voor dove medewerkers worden speciale workshops georganiseerd.

ALSTOM Grid GmbH, Bereich Schorch Transformatoren
Werksleiter Dr. Jochen Schwarz
Rheinstraße 73
41065 Mönchengladbach
02161 944 0

www.alstom.de