Coatema Coating Machinery GmbH in Dormagen is een sterk innovatieve onderneming die is gespecialiseerd in het ontwikkelen en vervaardigen van coatingmachines. De machinebouwers ontwikkelen voor iedere probleemstelling een nieuwe technische oplossing en zijn met hun machines in een groot aantal segmenten wereldmarktleider. De ingenieurs en technici uit Dormagen zorgen ervoor dat coatingproblemen worden opgelost en dat zelfs de meest ongewone ideeën van hun klanten worden omgezet in reële machines. Zo hebben ondernemers uit de gehele wereld als klant van Coatema de wereldwijde economische crisis al het hoofd kunnen bieden en hun omzet zelfs kunnen verhogen.

In de hal worden twee machines verzendklaar gemaakt. De ene, waarmee folie voor de accu’s van mobiele telefoons wordt gecoat, gaat naar Frankrijk, de andere, een machine voor membraancoatings, gaat naar Oostenrijk. Wie zou er nu verwachten dat er hier, in het kleine industriegebied Nord in Dormagen-Horrem, gelegen tussen de romantische vesting Zons am Rhein, het station en de A 57, iets dergelijks te vinden is? Ook op de bezoekersparkeerplaats is er nog niets dat erop wijst dat in het nogal onopvallende gebouw hightechmachines worden uitgedacht, beproefd en vervaardigd. Dag in, dag uit pakken we voorwerpen als vanzelfsprekend op – zonder er ook maar een moment bij stil te staan hoe ze worden gemaakt. En dat is nu precies waar Coatema Coating Machinery GmbH zich wel mee bezighoudt. De firmanaam geeft al aan dat het bedrijf zich daarbij richt op de wereldmarkt. Deze naam is opgebouwd uit delen van de Engelse woorden ‘coating’, ‘textile’ en ‘machines’ en omschrijft de producten die Coatema maakt: machines voor gecoat technisch textiel. Inmiddels gaat het niet meer alleen om textiel, maar kunnen er met de machines ‘made in Dormagen’ ook andere dragermaterialen worden gecoat. De textielmachine-industrie is en blijft echter de oorsprong van deze hooggespecialiseerde onderneming.

In Dormagen geboren

Eens per jaar nodigt dr. Andreas Giessmann, aandeelhouder-directeur van Coatema, zijn klanten en andere belangstellenden uit de hele wereld uit om naar Dormagen te komen. In de beginjaren stond zijn vader, Herbert Giessmann, aan het hoofd van Coatema, dat toen nog een ingenieursbureau was en gevestigd was in Neuss. Toen de onderneming groeide, was het een vrouw die de doorslag gaf om naar Dormagen te verhuizen. ”Mijn moeder is in Dormagen geboren“, verklaart Andreas Giessmann. Negen jaar geleden nam hij in Hackenbroich een hal over, maar die werd al snel te klein. Tweeënhalf jaar geleden nam Giessmann met Coatema zijn intrek in de huidige vestiging aan de Roseller Straße. Inmiddels is het bedrijf qua oppervlakte al drie keer zo groot geworden. Op dit moment wordt er op het terrein een chemisch laboratorium gebouwd. Giessmann is ook blij dat hij hier kan profiteren van de nabijheid van Bayer Dormagen. De gepromoveerde machinebouwer, die heeft gestudeerd aan de Fachhochschule Niederrhein, voelt zich overal ter wereld thuis, maar is toch het liefst in zijn vertrouwde omgeving aan de Nederrijn.

Alleen al het woord ‘machinebouw’ is voor sommige mensen mogelijk een reden om iedere belangstelling direct te verliezen. Zij lopen dan niet alleen een spannend verhaal mis, maar misschien ook de impuls voor een nieuw commercieel idee. Zo was er een dakdekker uit Los Angeles in het zonnige Californië die op het idee kwam om de platte daken van zijn klanten niet alleen te bedekken met traditioneel asfaltpapier, maar hun tegelijkertijd ook zonnecellen aan te bieden. De slimme uitvinder ging op het internet op zoek naar een mogelijke fabrikant en belandde uiteindelijk bij Coatema. Daar werd een jaar lang onderzocht en ontwikkeld. Het asfaltpapier en de flexibele zonnecellen moesten niet alleen zo met elkaar worden verbonden dat ze twintig jaar zouden meegaan en waterdicht zouden blijven, maar ook moest ervoor worden gezorgd dat de weekmakers niet konden migreren. Coatema bedacht een coatingoplossing, ontwikkelde een nieuw soort lijm en bouwde de machine erbij. De dakdekker ging met deze oplossing naar de beurs en is er rijk mee geworden.  

De tweede generatie

”Wij maken klanten miljonair“, concludeert dr. Andreas Giessmann droog. De machinebouwer is overigens wel een uitzondering in zijn branche. Hij personifieert de tweede generatie van Coatema. Zeventien jaar geleden trad hij toe tot de door zijn vader Herbert Giessmann in 1974 opgerichte firma en maakte hij van het ingenieursbureau een machinebouwonderneming. Zijn vader had als hoofd constructieafdeling in textielfabrieken in Krefeld, Mönchengladbach en Aken ervaring opgedaan met technisch textiel. Destijds ging het daarbij om kunstleer, vinylbehang, vloerbedekking en dekzeilen voor vrachtwagens. Als zelfstandig constructeur ontwierp hij sleutelklare installaties, die werden verkocht aan klanten in Azië. ”Tegenwoordig bouwen we alles zelf“, verklaart zoon Andreas. Met 85 medewerkers wordt er in Dormagen iedere dag aan iets nieuws gewerkt. De klanten, die afkomstig zijn uit de gehele wereld, hebben alle vertrouwen in de onderneming. De fabrikanten hebben een idee voor een nieuw product, maar geen idee hoe ze dat kunnen maken. Bij Coatema worden eerst de chemische structuren geanalyseerd. Daarna wordt hier een proces bij bedacht, de benodigde machine gebouwd en alles ter plaatse direct uitgeprobeerd. Zelfs uit verre landen als Brazilië en India komen er klanten naar Dormagen om hun machine in werking te zien en hun gerede product in de hand te nemen. In het zogenaamde Technikum, een soort permanente beurs, staan diverse prototypen die voortdurend worden veranderd, verbeterd en aangepast. Hiervoor zijn door de eigen ingenieurs modulaire systemen en een aantal octrooien ontwikkeld, die de meest uiteenlopende coatingwerkzaamheden mogelijk maken.

Marktleider wereldwijd

Een van deze innovatieve prototypen produceert de zgn. MEA (membrane electrode assembly), de essentiële component van de brandstofcel. Naar aanleiding van dit project is Coatema opgenomen in het kennisnetwerk ‘Netzwerk Brennstoffzelle und Wasserstoff NRW’. De hiervoor benodigde nieuwe chemische recepturen werden geleverd door het wetenschappelijk onderzoekscentrum in Jülich. Bij een bezoek aan het Technikum wordt bijna terloops vermeld dat Coatema marktleider is wat coatingmachines op het gebied van hernieuwbare energie betreft; hierbij valt bijv. te denken aan het coaten van accu’s en zonnecellen. De laboratoriuminstallaties in het Technikum kunnen stuk voor stuk ideeën opleveren voor de volgende stappen – en opdrachten. ”Gelukkig zijn er in Europa veel creatieve mensen en wij staan in de branche bekend om onze creatieve oplossingen“, aldus dr. Giessmann. Hij weet nooit waarmee de volgende opdrachtgever zal komen en waartoe dat zal leiden. Hoe kunnen de zeven lagen van een slagroomspuitzak met elkaar worden verbonden? Met wat voor machine kan er een vervangend product voor kauwgom worden gemaakt? Hoe kan de schuurlaag onlosmakelijk worden verbonden met de spons? Hoe kunnen de noppen voor antislip-kindersokken op de stof worden aangebracht? Het antwoord komt alleen de klant te weten. Voor ruim driehonderd producten, variërend van airbagweefsel tot lichtgevend textiel, heeft Coatema een geheimhoudingsplicht. De machines moeten steeds dunnere folie kunnen coaten, nu eens in een waterbad, dan weer onder stikstof. Juist deze uitdagingen zijn typerend voor Coatema. Saai zal het in de Roseller Straße nooit worden.